n w    w w w w

baner
U bent hier:  
large small default
Hoover PDF Afdrukken E-mailadres

Uit: In Ghen Hoven, boerderijen in de gemeente Hunsel van Theo Nevels (2004)

 

HOOVER, TE GHEN HOVE, GHENEN HOVE

 

In het boek “Vijf eeuwen kerkdorp Nuenen” van Jean Coenen staat op blz. 74 de volgende tekst: De adellijke priorij van Hooidonk (bij Nederwetten) bezat in de 15de eeuw de volgende hoeven: Schoteldonkse hoeve ... etc. en in het verderaf gelegen Elle bij Thorn de hoeve Te Ghen Hove."

 

Dus Hoover bestond al tussen 1400 en 1500 (en wellicht nog eerder). In 1650 werd het klooster Hooidonk gesloten en werden de religieuzen verjaagd omdat het gebied was veroverd door de Republiek der zeven Verenigde Gewesten waar de uitoefening van de katholieke godsdienst verboden werd. De Staten van Holland verkochten de hoeve in Ell die in het gebied van de Spaanse Zuidelijke Nederlanden lag, aan de abdij van Thorn. Het vermoeden bestaat dat ook Sjaokes bij Hoover heeft gehoord, hetgeen af valt te leiden uit bepaalde archiefstukken. Mogelijk is Sjaokes ooit afgedeeld van Hoover.

 

Het kapittel van Thorn verpachtte de boerderij. Uit de Thornse archieven zijn diverse pachtovereenkomsten bekend. We laten er een in verkorte vorm volgen: "Op heden de 2den october 1723 heeft het hooggrafelijk Capittel van Thorn aan Mathijs Craenen uitgegeven en verpacht den hoff tot Ell, genaempt den Hoever hoff, met alle landerijen en weiden voor eenen toughst van 6 jaren, voor een jaerlycxen pacht van 48 malder koren, 10 malder boekweit en voor weiden en houtwas 24 patacons, te leveren binnen Thorn op sijne kosten. Sal den halfman alle wanden van huis, schuur en stallen hoffelyck op sijne costen onderhouden en jaerlijcx tot onderhoud der daecken leveren drijhonderd schouff. Het Capittel sal de decker betaelen, oock de nodige naegels en latten fourneren. Den halfman sal den decker de cost geven en hem dienen. Sal de halfman betaelen aent Beneficie St. Johannus Baptiste 13 malder en 2 vaet koren. Sal den halfman draegen alle ruijterlasten en by langer verblijf als 2 daeghen sal het Capittel de helft betalen. Sal den halfman alle jaer planten twelf jonge heysters. Sal den halfman geen hout mogen bouwen als het-gheene bouwbaer is. Sal den halfman ghen stroye van den hoff mogen vercopen of affvaeren. Sal den halfman ghen mist moghen affvoeren int jaer van vertrek. Sal den halfman alle jaar 6 vrachten te doen van 2 daeghen of 12 van eenen dag, op eigen coste.”

 

De pachtovereenkomst werd verschillende malen verlengd en vernieuwd (gerenoveerd), o.a. op 2 april 1740 ten behoeve van Marie Smeulenaers, weduwe van Thijs Craenen. Darna ten name van Laurens Craenen, gehuwd met Johanna Eyckheuvels. Op 6 mei 1762 nogmaals verlengd aan Laurens Craenen, evenals op 30 april 1767.

 

22 april 1773 werd een nieuwe pachtovereenkomst getekend tussen het kapittel en Johannes Craenen (zoon van Laurens). De laatste overeenkomst is getekend in 1793. Dus de familie Craenen heeft minstens 3 generaties lang op Hoover als pachters gewoond.

Zoals alle kerkelijke goederen werd Hoover door de Fransen onteigend en daarna als domeingoed verkocht.

In een akte van notaris Bloemarts lezen we:"De erven van Michel Teuwen en Catharina Verborgh delen aan Geertrui Teuwen x Joannes Mertens toe den bouwhof Hooverhof te Ell, groot 16 bunder en 27 roeden.” Van wie genoemde Michel Teuwen en zijn echtgenote de hoeve hebben gekocht, hebben we nog niet kunnen achterhalen.

 

Uit de parochielijst van 1853 blijkt dat Johannes Tinnemans dan op Hoover woont. Het gezin bestaat uit 10 personen, waarvan 1 kind onder de 6 jaar. Tussen 1880 en 1890 werd Hooverhof aangekocht door Johannus Maes, bierbrouwer te Stramproy.

 

In 1911 werd Matthijs Strous de nieuwe pachter van Hooverhof (Hoover-Ties). Deze heeft de boerderij van de familie Maes gekocht rond 1945. Dochter Anna Strous en haar man Sjaak Rietjens hebben de boerderij overgenomen van de ouders.

 

Wegens dorpsuitbreiding is de boerderij in 1971 afgebroken en het plaatsvervangende nieuwe Hoover is als modern bedrijf gebouwd aan de Swartbroekstraat. 


Hokenbergskruus
 
Nadat de Historische Werkgroep Ell op 20 december 2008 een nieuw Hokenbergskruus had geplaatst, heeft de oproep voor een ongebruikt corpus succes opgeleverd. Eind maart is het nieuwe corpus aan het kruis bevestigd. Daarmee is dit project voltooid. Onze dank gaat uit naar de mensen die ons geholpen hebben: Jan Deckers voor de montage, Maan Geuskens voor het technische bevestigingswerk en Toos Deckers voor de paaskrans. In een eerder stadium hadden we al steun gehad van Timmerbedrijf Wim Steuten en de gemeente Leudal.
 
Dit wegkruis ligt aan de Balderstraat/Castertstraat in het Brakkenvoort nabij de Vlietbrug op de weg van Ell naar Stramproy.
 
Ontstaan
Volgens verhalen van o.a. Jac. Smeets is het kruis er geplaatst door een familie Verwielen. Aangenomen wordt dat dit rond 1835-1840 is gebeurd. Door de jaren heen is het kruis verzorgd door de familie Smeets en later door M. van Geleuken. Begin 1984 gaf de toenmalige gemeente Hunsel de opdracht om het kruis te restaureren. Het corpus was nog goed en het kruis werd opgeknapt. Toen werd ook gemeld dat het corpus enkele jaren daarvoor van het kruis was gerukt en bij het eerste huis op weg naar Stramproy is neergezet. Op 9-2-1984 is het kruis herplaatst door de heren M. Lenders, P. van Ophoven en L. Wolters. In 2008 nam de Historische Werkgroep Ell het initiatief om het kruis op te knappen. Het corpus was zo beschadigd dat het niet herplaatst kon worden. Met financiële steun van de gemeente Leudal heeft Timmerbedrijf Wim Steuten een nieuw kruis gemaakt. Op 20 december 2008 is het kruis herplaatst door de Historische Werkgroep Ell m.m.v. Jan Deckers.
 
Gebruik
Voerlui kwamen er bidden als ze met hun houtkarren en paarden geen stap meer verder konden op de ongebaande wegen. Men kwam er ook bidden om bevrijd te worden van de derdedaagse koorts. Als de koorts bij de patiënt op de derde dag terugkwam, was die nog niet jarig. Derdedaagse koorts kon kwaadaardig zijn en je ging ervan ‘riejere as eine hóndj’.
 
Anekdote
Omstreeks 1835 werd een priester uit Ell op de terugweg van Strampoy in de buurt van boerderij Hokenberg overvallen door een jonge man. Deze priester kon mensen hypnotiseren en hij keek de jongeman zo diep in de ogen dat deze geen stap meer kon verzetten. De priester vervolgde zijn weg en de jongeman kon zich pas weer bewegen toen de priester de pastorie had bereikt.
 
Speciaal
Het kruis is voorzien van een ingebouwd offerblokje dat regelmatig van muntgeld werd voorzien door smokkelaars die de Heer om bijstand kwamen smeken tijdens hun nachtelijke tochten. Het offerblokje werd elke maand leeg gemaakt (ca. 4 gulden aan Nederlands en Belgisch geld) en het geld werd aan de armen gegeven. Bij de restauratie in 1984 vond men er nog Fl. 10,50.
 
Bronnen: Chr. Driessen, werkrapport gemeente Hunsel, JWE.